De moeder van Nicolien van J.J. Voskuil

De moeder van NicolienJ.J. Voskuil
De moeder van Nicolien

Van Oorschot

Begin 1999 is het boek De moeder van Nicolien uitgekomen van J.J. Voskuil, de schrijver die bekendheid heeft verworven met zijn prestigieuze 7-delige roman Het Bureau. Als tussendoortje is De moeder van Nicolien verschenen. Daarin maakt de lezer kennis met Maarten Koning, zijn vrouw Nicolien en haar moeder. Op ontroerende wijze, in korte scènes wordt het dementieproces van Nicoliens moeder beschreven. Wat daarbij vooral opvalt is de liefdevolle wijze waarop Maarten en Nicolien met de dementerende moeder omgaan. Echter ook ergernis en frustratie spelen een rol als de moeder bijvoorbeeld voor de zoveelste keer dezelfde vraag stelt. En ten slotte blijft er alleen een leegte en een raar soort schuldgevoel over, omdat Nicolien vindt dat ze niet goed genoeg voor haar moeder heeft gezorgd. Het hele proces van iemand ouder, vergeetachtiger en hulpelozer zien worden, is een schrijnend proces, dat aangrijpend is, of je zoiets nou van dichtbij hebt meegemaakt of niet.

Natuurlijk is dit niet het eerste boek over dementie dat ooit geschreven is (denk alleen al aan Hersenschimmen van J. Bernlef), maar het is wel op een geheel eigen wijze geschreven. In korte dagboekachtige fragmenten worden alledaagse voorvallen beschreven, terwijl tussen die fragmenten soms weken of zelfs maanden verstreken zijn. In totaal bestrijken de gebeurtenissen zo’n 30 jaar. Tussen de regels door lees je dat het steeds minder goed gaat met de moeder, dat ze steeds vergeetachtiger wordt. Wat vooral beschreven wordt, zijn de gesprekken die plaatsvinden. Dit alles gebeurt in een niet bloemige, maar juist in een wat alledaagse taal. Het verfrissende van dit boek is dan ook dat er gewoon staat wat er staat, en het heeft verder geen “spoor van literaire dikdoenerij” zoals de achterflap vermeldt. Kortom, een prettig boek om te lezen en zeker ook om met elkaar over in gesprek te raken.

Share