De verlichte kamers van Richard Mason

Richard Mason
De verlichte kamers
De Bezige Bij, 2008
512 pagina’s, ISBN 97890 23 427872
Vertaling van The Lighted Rooms door Monique Eggermont en Dennis Keesmaat

In zijn derde roman De verlichte kamers vertelt Richard Mason (1978), de al jong tot talent gebombardeerde Schot van Zuid-Afrikaanse afkomst, het verhaal van Eloise en haar moeder Joan McAllister. Met deze twee vrouwen als uitgangspunt beschrijft Mason een uitgebreide familiegeschiedenis die de hele twintigste eeuw bestrijkt. Moeder Joan, over de 80, verhuist naar een verzorgingstehuis en maakt vlak daarvoor samen met haar dochter een reis naar Zuid-Afrika. Daar ontdekken ze dat haar grootmoeder tijdens de Boerenoorlog van 1899 tot 1902 in een concentratiekamp heeft gezeten met haar kinderen. Tegelijkertijd werkt haar dochter Eloise zich als hedgefundmakelaar in de nesten, doordat ze zich heeft laten leiden door een opmerking van haar ex Claude die zich bezighoudt met een onderzoek naar osmium, dat het nieuwe hardste metaal moet worden.
Mason brengt diverse verhaallijnen samen en maakt gebruik van een beginnende dementie bij Joan om haar haar eigen en haar voorouders’ verleden opnieuw te laten beleven. Eloises oude liefde voor Claude, Joans nieuwe vriendschap met een 15-jarige jongen, de betweterigheid van verpleegster Karen en de zelfzucht van Joans zoon komen onder andere aan bod. Mason brengt alle verhaalelementen vakkundig samen en maakt er een spannend, ontroerend, geestig en knap geschreven epos van. Zijn vaardige pen en aandacht voor de karakteruitdieping van zijn personages maken dat je als lezer helemaal opgaat in het verhaal en meeleeft met de personen in deze vuistdikke roman.

Discussievragen

  • De relatie tussen moeder Joan en dochter Eloise is niet optimaal. Wie van hen vind je het meest sympathiek en waarom?
  • Hoe zou je de titel van de roman verklaren?
  • Welk rol speelt de geschiedenis van Zuid-Afrika in de roman? Welk element daaruit was voor jou nieuw of het opvallendst?
  • Hoe worden de mannen in het verhaal afgeschilderd? Welke kenmerken springen bij hen allemaal in het oog?
  • De auteur kiest voor een alwetende verteller die vanuit het perspectief van meerdere personages tegelijk over de gebeurtenissen kan verhalen. Welke voordelen en welke nadelen heeft deze keuze ten opzichte van een (wisselend) personale (ik-)verteller?
  • Waarop is de relatie tussen Eloise en Claude zo’n twintig jaar geleden stukgelopen? In hoeverre maakt de verteller de breuk aannemelijk?
  • Bij Joan wordt Alzheimer geconstateerd door het personeel van The Albany. Op welk moment in het verhaal dacht je aan (of geloofde u in de diagnose van) dementie?
  • Tussen de twee vrouwelijke collega’s Eloise en Carol bestaat een grote rivaliteit. Wat is jouw mening over de uitwerking van hun relatie en onderlinge gevoelens?
  • Welk moreel oordeel over de verzorging van ouderen kun je uit het verhaal trekken? In hoeverre ben je het daarmee eens?
  • Het slot van de roman zou je een happy end kunnen noemen. Wat is jouw oordeel hierover? In hoeverre past het bij het verhaal en de opgebouwde spanning?
Share