De wandelaar van Adriaan van Dis

Adriaan van Dis
De wandelaar
Augustus, 2007

 

In zijn nieuwste roman, De wandelaar, gaat Adriaan van Dis uit van een origineel gegeven: hij laat zijn hoofdpersoon Parijs ontdekken met behulp van zijn nieuwe vriend, een zwerfhond. Mulder, een welvarende Nederlander, is op een van zijn avondwandelingen getuige van een afschuwelijke brand in een overbevolkt pand waarbij meerdere illegale Afrikanen omkomen en gewond raken. De hond komt uit het brandende gebouw en kiest Mulder als nieuwe baas. Op hun dagelijkse wandelingen leert Mulder vervolgens mensen kennen van een andere sociale klasse, zoals daklozen, illegalen en bewoners van de verpauperde buitenwijken. Terwijl Parijs geleidelijk in de ban raakt van rellen en een verharding van het illegalenbeleid leert Mulder de stad en enkele bewoners beter kennen. Ook maakt hij kennis met pater Bruno van de kerk in zijn buurt, met wie hij gesprekken heeft over religie, de zin van het leven en morele vraagstukken. Mulder heeft, als rijke blanke, last van schuldgevoelens en wil graag goed doen.
Met De wandelaar heeft Van Dis een verrassend geëngageerde roman geschreven. Maar ondanks de wat zwaardere thematiek heeft hij er toch een luchtig verhaal van weten te maken dankzij zijn vlotte en licht ironische schrijfstijl. Grappig is bijvoorbeeld de scène waarin een eenbenige bedelares naar Mulders appartement komt om op de hond te passen terwijl Mulder bij pater Bruno wordt ontboden. Zij is niet van plan zijn appartement te verlaten:
“Wat Mulder ook voor uitvluchten zocht, ze weigerde weg te gaan. Ze draaide haar kont in de kokosmat. Thee wou ze. En naar de wc. Mulder haastte zich naar zijn werkkamer, verstopte zijn dure wijn, duwde zijn zilveren fotolijstjes in een la en gooide een kleed over zijn notenhouten tafel. En de vulpennen, de zilveren erfstukken… achter de boeken ermee. De bedelares slofte de gang op en kraste met kruk en prothese tegen de verf. Mulder rende naar de wc om de schade op te nemen. Het mens had zich gewassen en de hele boel ondergespat. Zijn handdoek vuil, de spiegel. Hij begon als een gek te boenen. Onderwijl hing zij in zijn luie stoel, met haar vette haren tegen de bekleding. Hij gaf een gil toen hij dat zag. Wou een handdoek achter haar schouders leggen. En er zat een vlek op het kleed. Ze had haar voet niet geveegd. Die ene voet”. (p. 136).
Dit fragment laat ook mooi de tweeslachtige gevoelens van Mulder zien. Enerzijds wil hij graag goed doen en iets betekenen voor de arme en illegale mensen, maar anderzijds kan hij niet loskomen van zijn luxe en aangename leventje. Toch onderneemt hij dappere tochtjes buiten zijn eigen leefwereld, zoals een bezoek aan de buitenwijk waar Sri, een weduwe die hij geld wil geven voor de begrafenis van haar man, woont. Hij maakt ook een avontuurlijke tocht met een louche leverancier van valse paspoorten. Op die momenten overwint zijn wens om goed te doen het van zijn angst en weerzin. Maar op het eind keert hij toch weer terug naar zijn luxe en veilige appartement. Echter zijn wandelingen zijn niet meer hetzelfde want hij kent nu ook de andere kant van Parijs. Een kant waar hij voorheen absoluut geen weet van had.

 

Gespreksvragen
– In hoeverre vindt u het geloofwaardig dat de hond Mulder uitkiest als zijn nieuwe baasje?
– In een interview met de Volkskrant zegt Van Dis dat hij zijn hoofdpersoon Mulder wilde testen: `is zijn betrokkenheid met de nieuwkomer nou betrokkenheid of angst?’. Tot welke conclusie komt u?
– Mulder bedenkt voor zichzelf een alterego, met de naam Martin. Waarom doet hij dat?
– Waarover voelt Mulder zich schuldig?
– Welke scènes of beschrijvingen vond u grappig en waarom?
– Wat vindt u ervan dat Mulder op het eind toch alleen blijft?
– Meewandelend met Mulder en de hond ontkom je als lezer niet aan het vormen van een mening over onze hedendaagse maatschappij. Welke mening heeft u tijdens deze `wandeling’ gevormd?

 

Verder lezen
Belleman, Bas, ‘Rellen in een ver Parijs’. In Trouw 20.01.2007.
Hulsman, Bernard, ‘Ik wandel naar binnen’. Interview in NRC Handelsblad 26.01.2007.
Pam, Max, ‘De heer, de pater en de hond’. In HP/De tijd 18.01.07
Peters, Arjan, ‘Wat is er mis met schuldgevoel?’. Interview in de Volkskrant 19.01.2007.
Serdijn, Daniëlle, ‘Heer tussen de armen’. In de Volkskrant 26.01.2007.
Steinz, Pieter, ‘De weldoener is een snob’. In NRC Handelsblad 10.01.2007.

 

Adriaan van Dis, De wandelaar. Uitgeverij Augustus, 2007. ISBN 978 90 457 0015 1. € 17,95.
Gemaakt op 25 maart 2007
Share