De woestijn van Jorge Baron Biza

Het verhaal

Het verhaal opent met het einde van het huwelijk van Aarón en Eligia, de ouders van de 23-jarige Argentijnse verteller Mario Gageac. Tijdens het tekenen van de echtscheidingspapieren gooit Aarón onverwachts een glas met zuur in het gezicht van Eligia. Hij schiet zich vervolgens een kogel door het hoofd. Voor Eligia begint een lange lijdensweg van herstel en reconstructie van haar gezicht. Mario begeleidt haar tijdens haar behandelingen; eerst in Buenos Aires en later in een kliniek in Milaan. Hij besteedt zijn dagen met haar verzorgen, het voorlezen van boeken en haar zorgvuldig voeden, terwijl de herinneringen aan zijn vader de revue passeren. Naarmate de transplaten meer en meer de kuilen en lijnen in het moedergezicht opvullen, krijgen de nacht en de alcohol meer de ruimte in Mario’s bestaan. Hij ontmoet de prostituee Dina en beleeft voor het eerst de liefde maar weet deze net als zijn vader niet te koesteren.

Rondom het boek

Het verhaal is gebaseerd op de tragische familiegeschiedenis van de auteur zelf. Jorge’s vader, Raul Baron Biza was een bekend schrijver, politicus, miljonair, vechtersbaas en playboy. Zijn eerste vrouw, een Zwitserse filmactrice en vliegtuigpilote laat het leven bij een crash. Daarna trouwt hij in 1935 Clotilde Sabattini, de moeder van zijn toekomstige kinderen. Het huwelijk is ongelukkig en de echtscheidingsprocedure loopt bijna dertig jaar en eindigt met de scéne waarmee het boek opent.

Jorge is net als zijn vader aan de alcohol verslaafd en moet zijn roman in 1998 in eigen beheer uitgeven omdat geen uitgever zich eraan wil wagen. Drie jaar later pleegt hij zelfmoord op dezelfde wijze als zijn moeder.

Plussen

  • De woestijn vond na de zelfmoord van de auteur zijn weg naar de academische wereld en lezers en het werd een cultroman. De bijzondere, unieke, onclassificeerbare stijl werd met recht alom bejubeld.
  • Op knappe wijze worden de reconstructiepogingen van het gezicht, dat als een labyrint wordt beschreven, verweven met de eigen geschiedenis en identiteit van de verteller. En deze zijn weer nauw verbonden met het Argentinië dat hij om zich heen uiteen ziet vallen.

Minnen

  • Voor lezers die houden van een plotgedreven verhaal, is De woestijn een lichte teleurstelling, omdat het vooral een innerlijke, metaforische reis beschrijft.

Discussietips

  1. Hoe zou je de verhouding tussen Mario en zijn vader omschrijven? En die tussen Mario en zijn moeder?
  2. Op welke manier krijgt het thema van de fundamentele angst om net zoals je ouders te zijn, gestalte in het verhaal?
  3. Achterin het boek verklaart de auteur dat er geen systematiek zit in de mengelmoes van Duits, Italiaans en Engels die bij vlagen door de tekst heen schemert. In hoeverre was dit je tijdens het lezen opgevallen?
  4. Wat vind je überhaupt van de schrijfstijl? In hoeverre begrijp je dat deze alom bejubeld wordt?
  5. Hoe heb je de cursief gedrukte fragmenten ervaren die met regelmaat het ik-perspectief van de verteller onderbreken?

uitgeverij Signatuur
vertaling Adri Boon
pagina’s 240
prijs € 18,99
e-book € 11,99

Share