Een glas melk van Herbjørg Wassmo

Herbjørg Wassmo
Een glas melk
De Geus, 2007 (vertaling Paula Stevens)

De praktijk van de internationale vrouwenhandel is onderwerp van het nieuwste boek, Een glas melk, van de bekende Noorse schrijfster Herbjørg Wassmo. Het 15-jarige meisje Dorte wordt door armoede en een onechte vriendin in de armen gedreven van vrouwenhandelaars, die haar met valse beloftes van Litouwen meenemen naar Zweden en later Noorwegen.

De beschrijvingen van het misbruik en de eenzaamheid waarvan zij slachtoffer wordt, zijn gruwelijk. De breedsprakige schrijfstijl van Wassmo maakt het lezen over alle ellende haast nog ondraaglijker. De onzekerheid, schuldgevoelens, angst, eenzaamheid en elk sprankje hoop van Dorte worden zeer invoelbaar. Het dagelijkse drinken van een glas melk en herinneringen aan en gesprekken met haar overleden vader helpen haar het lijden te dragen.

En dan te bedenken dat andere meisjes in het boek het vaak nog slechter hebben dan zij. Dorte treft het in vergelijking met sommige anderen redelijk doordat ze in de smaak valt bij haar koper Tom en daardoor een dag in de week vrij is. Later, als ze in een andere stad is terecht gekomen, hoeft ze in het nieuwe huis ook geen klanten te ontvangen als blijkt dat ze zwanger is.

Dorte denkt op pagina 344: “Er moest iets mis met haar zijn, dat ze altijd zulke mannen tegenkwam. Dit land zit er blijkbaar vol mee”. Net daarvoor is de lezer inderdaad het gevoel bekropen dat het wel heel toevallig is dat ze nu weer in de handen van een vrouwenhandelaar is terecht gekomen, terwijl ze vrij leek te zijn. Wassmo weet dit toeval niet heel aannemelijk te maken. Ook het toeval van de ontmoeting met de journalist die zich ontpopt als reddende engel lijkt een beetje te ver gezocht.

Wassmo laat in haar roman helder zien hoe moeilijk het is om tegen internationale vrouwenhandel op te treden, niet in de laatste plaats door de angst en afhankelijkheid van de meisjes voor en van hun misbruikers. De Noorse Wassmo (1942) is vooral bekend van haar trilogieën over Dina en Tora, maar heeft daarnaast nog talloze (vuistdikke) romans geschreven en ook meerdere literaire prijzen ontvangen.

Share