Een Goede Dag voor de Ezel van Tim Krabbé

Een goede dag voor de ezel.jpg

Tim Krabbé
Een Goede Dag voor de Ezel
Prometheus, 2005

Tim Krabbé heeft met Een Goede Dag voor de Ezel opnieuw een spannend en erg dun boekje geschreven waarin een moord gepleegd wordt. Het zeer leesbare verhaal zal daarom zeker erg geliefd zijn bij scholieren, net als zijn romans Het gouden ei en De grot. Ook de filmrechten zijn overigens verkocht. Lastig is dat er nauwelijks over het boek te schrijven valt zonder belangrijke gebeurtenissen te verklappen. Het is ook een manco van het verhaal dat met die verklappers ook een groot deel van de spanning wordt prijsgegeven. Diegenen die het boek nog willen lezen, kunnen daarom hier beter pauzeren en eerst Een Goede Dag voor de Ezel ter hand nemen.

In de roman – zoals het op de achterflap wordt genoemd ook al heeft het eerder de omvang van een novelle – wordt een interessant moreel dilemma aangestipt. De hoofdpersoon pleegt een impulsieve moord, hij schiet iemand dood die hij helemaal niet kent maar aan wie hij zich stoort tijdens een busritje. Later blijkt de vermoorde jongen een tirannieke bruut te zijn en wordt de moordenaar haast als een held beschouwd. Maakt dit de moord meer of minder rechtvaardig? Hoeft de moordenaar zich niet (meer) schuldig over zijn daad te voelen als blijkt dat hij er iemand een groot plezier mee heeft gedaan? Dat zijn interessante vragen die Krabbé hier opwerpt. Het is alleen jammer dat hij ze ook beantwoordt aan het eind van het verhaal. Het laatste hoofdstuk waarin de ontmoeting tussen de moordenaar en het slachtoffer van de vermoorde wordt beschreven, maakt het geheel wat al te geconstrueerd.

Het verhaal is strak gestructureerd en onderverdeeld in vijf hoofdstukken waarin afwisselend het perspectief van Mischa en Wybren aan bod komt. Mischa is de moordenaar en Wybren is de vader van Esther, het vriendinnetje en slachtoffer van de vermoorde Bart. Door deze keuze voor een wisselend personaal perspectief laat Tim Krabbé de lezer op eenvoudige wijze meevoelen met de verschillende hoofdbetrokkenen, die twee kanten van het bovengenoemde morele dilemma vertegenwoordigen. Tegelijkertijd hanteert hij daarmee het procédé waarbij de lezer net iets meer weet dan de afzonderlijke personages.
Met name het personage van Wybren als onzekere vader die vermoedt dat er iets met zijn dochter aan de hand is, zet Krabbé overtuigend neer. De dilemma’s van de moderne, alleenstaande ouder die zijn kind niet wil belasten met zijn eigen gevoelens (van rouw voor zijn overleden vrouw) en haar volledig zijn vertrouwen wil geven door haar gangen absoluut niet na te gaan, worden mooi beschreven.

Zoals in eerdere boeken van Krabbé speelt ook in Een Goede Dag voor de Ezel toeval een grote rol. Om te beginnen is het al toevallig dat uitgerekend Mischa op die dag en dat tijdstip met een pistool in zijn zak in de bus zit waarin op dat moment het stuitende gedrag van Bart ten opzichte van Esther plaatsvindt. Met name aan het eind speelt toeval een belangrijke rol als Wybren en Esther op vakantie in Sydney zijn, de stad aan de andere kant van de wereld waar Mischa naar toe is gevlucht. Het toeval wil dat zowel Esther als Mischa op een dag een groot bedrag geven aan de ezel, een levend standbeeld, waaraan de titel is ontleend. En dat vervolgens Wybren plaatsneemt aan het zelfde tafeltje op een terrasje als Mischa, waardoor de ontmoeting tussen Mischa en Esther kan plaatsvinden. Hier wordt naar mijn smaak iets te duidelijk toegewerkt naar een goede afloop.

Recensente Edith Koenders van de Volkskrant vindt dit toeval niet bijdragen “aan de geloofwaardigheid, omdat er te veel van is”. Verder is zij ook niet bijzonder positief over Een Goede Dag voor de Ezel. Ze geeft haar recensie niet voor niets de kop “Moordenaar van bordkarton” mee.
Ook Pieter Steinz van NRC Handelsblad had moeite met de geloofwaardigheid: “Ik moet zeggen dat mijn suspension of disbelief knapte bij de regels ‘Zij herkende hem./ Hij herkende haar.’” Zijn eindoordeel valt ook negatief uit: “Nu blijft ons weinig meer over dan een krachteloos sprookje.”
Marieke Kremer sluit zich in haar recensie in Spits aan bij de twee bovenstaande: “Het moet worden gezegd: Tim Krabbé leunt in Een goede dag voor de ezel wel erg sterk op het toeval. Vooral in de climax komt dat de geloofwaardigheid niet ten goede.” Ze vindt het bovendien te makkelijk om Esther weer zo snel te laten opkrabbelen na hetgeen haar is overkomen. Toch is haar eindoordeel “een boek dat de moeite waard is”, mede dankzij “de prachtige beschrijvingen van gevoelens als angst, liefde en woede – altijd al een sterk punt van Krabbé”.
Ook recensent Hans Jansen van BOEK beoordeelt het boek positief: “Krabbé schrijft zonder omhaal, recht toe, recht aan. Hij houdt je vast en betrokken. (…) Een heerlijk boek, kortom.

Tim Krabbé, Een Goede Dag voor de Ezel. Prometheus, 2005. ISBN 90-446-0738-3, € 14,95.

Verder lezen
– Jansen, Hans. ‘Tussen goed en kwaad’, in BOEK 1, februari/ maart 2006
– Koenders, Edith. ‘Moordenaar van bordkarton’, in de Volkskrant 06.01.2006
– Kremer, Marieke. ‘De ondergang van een ploertige puber’, in Spits 11.11.2005
– Steinz, Pieter. ‘Kruispunt levenspad’, in NRC Handelsblad 18.11.2005
– www.timkrabbe.nl

Share