Publieke werken van Thomas Rosenboom

Publieke werkenThomas Rosenboom
Publieke werken
Querido, 1999

Na een paar hoofdstukken ben ik aantekeningen gaan maken in dit boek, tegen m’n gewoonte in om in boeken te schrijven. Maar gewoon omdat er zoveel motieven terugkwamen en zichtbare draadjes waren, die ongetwijfeld later aan elkaar geknoopt zouden worden (en inderdaad).
Ondanks die aantekeningen steeds tussendoor bleef het verhaal boeien, omdat
het mooi geschreven is. De taal is weliswaar hier en daar wat hoogdravend maar het is veel passender en minder frequent dan in Gewassen vlees.

De volgende motieven/draadjes keren o.a. steeds terug: de juiste locatie en de bijbehorende verkeerscirculatie, de aandacht voor publieke werken (zowel in Amsterdam als Hoogeveen) versus het pseudonimisme, onvruchtbaarheid (ook van de turfstekerij), kinderloosheid (en de pseudo vader-zoon-relatie (Vedder met Theo en Anijs met kleine Pet)), eenzaamheid, hoogmoed, complottheorie/achterdocht.
Al deze motieven/draadjes komen samen en worden aan elkaar geknoopt op pagina 324-326 als neef Al uit Amerika haastig op bezoek komt in Vedders vioolzaakje, en met de koop van de viool uit Hoogeveen het idealistische project van Vedder en Anijs in gang zet.

Er zijn veel parallellen tussen Vedder en Anijs die steeds meer op gaan vallen. Het meest tragische is toch wel, vond ik, dat beide figuren (op leeftijd) verschrikkelijk hun best doen om mee te gaan in de enorme vooruitgang van die tijd, maar dat dat niet lukt. Ze proberen hun tekortkomen daarin te compenseren door het project waar ze zich dan instorten, het geven van een betere toekomst in Amerika aan de mensen van het turfstekersdorp Elim, maar zelfs daar reiken ze te hoog.

Het opzoeken van de betekenis van sommige pseudoniemen werkte verhelderend. Vooral Profundus (‘receptie bij een sterfgeval’) is ironisch omdat Vedder, als ik het goed heb, roept (nadat zijn identiteit als Veritas (‘waarheid’) bekend is geworden) dat ie altijd nog verder kan schrijven onder dit nieuwe pseudoniem, terwijl de situatie voor hem hopeloos is geworden. Ook Enigma (‘raadsel’) vond ik goed gekozen, omdat deze schrijver eerst tegen en dan voor de bouw is en zelfs Veritas’/Vedders ware identeit bekend maakt.

Share