Winter in Gloster Huis van Vonne van der Meer

Winter in Gloster HuisTitel: Winter in Gloster Huis
Auteur: Vonne van der Meer
Uitgever: Atlas Contact
Jaartal: 2015
Aantal pagina's: 139

In Winter in Gloster Huis nemen we een sprong in de tijd: de koning zit ruim tien jaar op de troon, de zorg is overgenomen door altijd dienstbare robots, de Klaar-met-leven-wet is aangenomen. Twee broers krijgen een duizelingwekkende erfenis, plus de opdracht er ‘iets goeds’ mee te doen.

De oudste begint een hotel aan een meer waar je waardig en omringd door aandacht kunt sterven. Het wordt een enorm succes.

De andere bouwt aan de overkant Gloster Huis, waar mensen die toch aan hun doodswens beginnen te twijfelen, welkom zijn. Daar werken ze vastberaden aan iets wel heel opmerkelijks: de afschaffing van de eenzaamheid.

Winter in Gloster Huis is het verhaal van een grote dwaasheid: het gevecht van een Don Quichot met de reus aan de overzijde. Een subtiel boek over de lastige vragen waar iedereen uiteindelijk mee te maken krijgt.

Vonne van der Meer debuteerde dertig jaar geleden en haar eersteling werd bekroond met de Geertjan Lubberhuizen-prijs. Ze schrijft romans, novellen en verhalen en wordt zowel in binnen- als buitenland geprezen om haar vermogen de zwakheden van de mens te schetsen.

 

Het is 2024 en de Klaar met leven-wet is net aangenomen. Broers Arthur en Richard erven onverwacht een fortuin waarmee ze ieder een groot hotel aan hetzelfde meer bouwen. In Richards Vaarwelhotel worden mensen gratis geholpen een einde aan hun leven te maken. Onbewust twijfelende hotelgasten worden van Richards naar Arthurs hotel gevaren voor een tweede kans.

 

Discussietips
1.    Wat zou jij doen met een erfenis als die van de broers?
2.    Met welke broer sympathiseer je het meest in deze broederstrijd? Waardoor komt dat?
3.    Wat zouden jouw afwegingen zijn om wel of niet voor een Vaarwelhotel te kiezen als zoiets zou bestaan?
4.    In hoeverre zie je de vergrijzing als een probleem?
5.    Hoe realistisch is het dat het euthanasie-scenario dat Van der Meer schetst, werkelijkheid wordt in de (nabije) toekomst?
6.    In interviews zegt Van der Meer dat een zelfgekozen dood van oudere mensen, zoals beschreven in de roman, een enorme weerslag heeft op de omgeving en effect zal hebben op de volgende generaties. Hoe denk jij hierover?
7.    Arthur haalt Noor middels deceptie naar zijn hotel. Wat vind je daar van? Welke andere manieren zou Arthur eventueel nog meer tot zijn beschikking kunnen hebben om Richards klanten naar Gloster Huis te laten komen?
8.    Hoe heb je het perspectief van Noor ervaren en wat vind je van de manier waarop zij verwerkt dat ze in Arthurs hotel ‘uit de dood ontwaakt’?
9.    Annette Jenowein van Recensieweb vindt dat in de roman “de symboliek er soms wat al te dik bovenop” ligt. Welke symboliek haal jij uit het verhaal en in hoeverre ben je het met de recensente eens?
10.    Noor vindt weer nieuwe levensvreugde als zij door zorg, aandacht en andere mensen, maar ook door boeken en kunst, wordt omringd. Welke rol spelen kunst en literatuur in jouw leven en in hoeverre bieden ze je ook troost of vreugde?
11.    Arie Storm haalt in zijn recensie in Het Parool een aantal voorbeelden uit de roman aan van wat hij ‘uitgesproken lelijk schrijven’ noemt. Wat vind jij van Van der Meers schrijfstijl en welke voorbeelden van mooi of lelijk schrijven kun je uit dit verhaal aanhalen?
12.    Het hotel van Richard is een groot succes, terwijl Arthurs hotel pas succesvoller wordt als Richards wachtlijst te lang wordt en hij gasten Arthurs kant op stuurt. Sommige recensenten noemen dit een troostrijk einde voor het verhaal. In hoeverre vind jij dit gegeven hoopvol?

 

Persstemmen
+ Het had een roman kunnen worden die topzwaar van tegenstellingen was. In die valkuil is Van der Meer niet gestapt. Van Arthur maakt ze geen vrome jongen, van Richard geen keiharde zakenman. De broers blijven in overleg met elkaar. Bijna lichtvoetig rolt het verhaal verder af.
Christien Stam-van Gent in Reformatorisch Dagblad

+ Winter in Gloster Huis is een elegante, diepzinnige vertelling over leven en dood, die een van de meest urgente kwesties van deze tijd – hoe om te gaan met het feit dat we almaar ouder worden – op een prikkelende manier concreet maakt.
Marja Pruis in De Groene Amsterdammer

+ De ondertoon is ernstig, maar ongezellig wordt het niet. […] Door al die behaaglijkheid zou je haast over het hoofd zien dat Van der Meers verhaal een bloedserieuze strekking heeft.
Daniëlle Serdijn in de Volkskrant

+ Hoewel deze naargeestige sfeer duidelijk aanwezig is in de roman, wordt die niet zwaar aangezet. Dat is een goede keuze van Van der Meer. Met cultuurkritiek alleen kom je er niet. Wat overtuigt is het voelbaar maken van een andere way of life.
Tjerk de Reus in De Nieuwe Koers

+ Van der Meer is een vakvrouw, wat constructie en stijl betreft valt er niets aan te merken op deze roman. Ze kaart hier met een fijnzinnige, aanstekelijke toon een heikel thema aan.
Guus Bauer op Literatuurplein

+/- Het is Van der Meer wel toevertrouwd om van dit tweede leven-hotel een knusse, veilige plek te maken, waar alle bewoners meteen weer opbloeien. […] Wat in deze lichtvoetige pamfletroman wordt bepleit, is in feite de herinvoering van het betere bejaardentehuis […] Ze tovert ons een ouderenparadijs voor, waar menigeen meteen zijn verdwijnpil voor in zou leveren. Maar nu nog even een gedegen businessplan om ook de politiek te overtuigen.
Janet Luis in NRC Handelsblad

+/- Dat vraagstuk blijft staan als een huis, en of dat een Gloster-huis is, is nog allerminst zeker. Niettemin moet de poging van Vonne van der Meer als sympathiek worden beschouwd, ook al is haar pen tijdens het beschrijven van dit hiernumaals naar mijn smaak iets te veel in de honing gedoopt.
Annette Jenowein op Recensieweb

– Dit klinkt zo samengevat spannender dan het bij Van der Meer wordt uitgewerkt. […] Het is een schijnprobleem. Van der Meer maakt een karikatuur van wat er aan de hand is. De titel verwijst naar Shakespeare, inderdaad naar Koning Lear. Shakespeare, die kon trouwens écht mooi schrijven. Hij legde de moeilijkheden niet uit, hij liet ze zien.
Arie Storm in Het Parool

– Van der Meer weet hoe de mens in elkaar steekt. Toch stelt de manier waarop ze het thema euthanasie aanpakt enigszins teleur. Winter in Gloster Huis vertelt vooral een braaf en onberispelijk verhaal.
Rosalien Koster in Dagblad van het Noorden

Rondom het boek
1.    Noor merkt in Gloster Huis een paar romans op “waarvan de titels haar bekend voorkwamen” (p. 83). Het gaat om Job van Joseph Roth, De tienduizend dingen van Maria Dermout en Lila van Marilynne Robinson. Het kan interessant zijn om (een van) deze boeken – al dan niet samen met de leeskring – te lezen en te kijken welke overeenkomsten er zijn met Winter in Gloster Huis.
2.    Het gegeven van de Klaar met je leven-wet leent zich goed voor een stellingenspel, waarbij de groep willekeurig in tweeën wordt opgedeeld. De ene helft van de groep krijgt de opdracht om argumenten vóór invoering van zo’n wet te bedenken en de andere helft om argumenten tegen te bedenken. Hetzelfde kan gedaan worden rondom stellingen als ‘Alle artsen zijn verplicht om de wet uit te voeren’ en ‘Een euthanasie moet voor iedereen gratis zijn’, etc. De groepen nemen tegenover elkaar plaats en gaan met elkaar in debat, waarbij de eerste groep alleen argumenten voor en de tweede alleen argumenten tegen mag aanvoeren, ongeacht je persoonlijke mening. Spreek met elkaar spelregels af over spreektijd, e.d.
3.    In Winter in Gloster Huis komen intertekstuele verwijzingen voor naar eerder werk van Vonne van der Meer. Pablo (p. 21) speelt een rol in de roman De reis naar het kind dat gaat over de kinderwens van een Nederlandse vrouw. Leo (p. 42) is een van de gasten van huize Duinroos op Vlieland in Eilandgasten, het verhaal dat Noor over hem vertelt (p. 100 e.v.) staat in die bundel en van haar horen we hoe het hem verder is vergaan. En Nettie van Wijk (p. 77) die de scepter in de bibliotheek van Gloster Huis zwaait, is de hoofdpersoon uit De vrouw met de sleutel. Het lezen van deze eerdere verhalen geeft aan de personages in Winter in Gloster Huis een extra dimensie.
4.    Er is een belangrijke rol weggelegd voor Shakespeares toneelstuk King Lear. Er zijn verschillende vertalingen van te leen bij de bibliotheek, maar het kan ook leuk zijn om samen naar een opvoering van het stuk te gaan of naar een van de verfilmingen van het verhaal te kijken (zoek op www.imdb.com naar ‘King Lear’ voor een overzicht).
5.    Meneer Azim vertelt op pagina 72 dat hij kok is en nog één keer Kumpir, gepofte aardappel, wil maken. Kumpir is een Turks fastfood-gerecht en kan een smakelijke aanvulling zijn op een leeskringbijeenkomst. O.a. op www.turksekok.nl is een recept voor het zelf bereiden van Kumpir te vinden.

Atlas Contact | 144 pagina’s | ISBN 9789025446222

Share